Voormalige brandweergarage, Oisterwijk

Inleiding

In de zuidwestelijke hoek van het fabrieksterrein ligt de voormalige BRANDWEERGARAGE, gebouwd aan de hand van een ontwerp uit 1925. Volgens de overlevering was een brand in een van de voorraadmagazijnen aanleiding tot de bouw van dit 'brandspuithuis' en later tot de oprichting van een eigen bedrijfsbrandweer op 12 augustus 1928. Elders op het terrein werd in later tijd een houten oefentoren gebouwd voor de bedrijfsbrandweer.

De gevels liggen geheel vrij op het terrein. De zuidgevel grenst aan de Almystraat en het gebouw ligt met de nokrichting evenwijdig aan deze straat. De garage is gebouwd door architect O. Triebel uit Oisterwijk en is opgetrokken in een stijl die elementen bevat van het Expressionisme. Stilistisch zijn er overeenkomsten aan te wijzen met het nieuwe kantoorgebouw uit dezelfde periode.

Omschrijving

De garage telt één bouwlaag onder een schilddak met geknikte dakvoet en heeft een rechthoekige plattegrond. Het interieur bestaat uit slechts één ruimte. Op het dak bitumineuze materialen in maasdekking. Het dakluik in het westelijke dakschild is gedicht. Het gebouw is van steen, beton, hout en ijzer. De constructie bestaat uit dragende bakstenen muren in combinatie met betonnen balken en zolderplaten waarboven zich een houten kap bevindt. De binten hiervan zijn verankerd aan de betonplaat. Onderlangs de bakstenen gevelmuren, gemetseld in kruisverband, loopt een plint. Aan de bovenkant worden de gevels beëindigd met een flink dakoverstek ondersteund door klossen. Hieraan is met ijzeren gootbeugels een mastgoot bevestigd. Op de hoeken geblokte hoekpilasters. De west- en oostgevel bestaan uit twee traveeën. De meest noordelijke travee is in beide gevels voorzien van een grote vierkante inrijpoort onder een strek met decoratief gemetselde sluitsteen. In elke poort zitten gedeelde, houten deuren met ramen die betralied zijn met geometrisch sierijzerwerk. In de meest zuidelijke travee zit in beide gevels een (waarschijnlijk nieuw) 8-ruits houten stolpraam onder een strek met decoratief gemetselde sluitsteen en met een bakstenen afzaat.

Volgens de bouwtekeningen was ook in deze travee zowel in de west- als in de oostgevel een inrijpoort gepland. Het is echter onzeker of deze ook daadwerkelijk zijn uitgevoerd en nadien verwijderd danwel nooit gerealiseerd. In de noordoosthoek bevinden zich bovenin nog de (restanten van de) originele overhoeks geplaatste lichtarmaturen. De noord- en zuidgevel bestaan uit vier traveeën. Per travee begint boven de plint een licht terugwijkende spaarnis waarin zich telkens bovenin een dito stolpraam bevindt als in de west- en oostgevel. De decoratief gemetselde sluitsteen boven het raam reikt tot het dakoverstek.

Waardering

Het object is van algemeen belang omdat het een cultuurhistorische waarde vertegenwoordigt. Het illustreert het pionierskarakter van de bedrijfsleiding in sociaal-economisch opzicht; ten behoeve van de veiligheid en het welbevinden van personeel en bedrijf werden diverse voorzieningen getroffen op of net buiten het fabrieksterrein. Verder is het object van belang wegens de architectonische gaafheid. Tot slot bezit het object ensemblewaarden, daar het onderdeel is van een groter geheel dat van nationaal belang is.